Page 78 - Tarih ve Düşünce_64

sel’in büstlerini satarak geçimini sağlamış. Güzel Sebil Tarih

____________________________ 76/77

Arizona’da Hacı Ali Türbesi

> İbrahim Pakkan çeşitli yörelerden toplanan diğer 30 baş damızlık
deve ile birlikte Osmanlı uyruğundan 2 Türk ve 3
Arap deve bakıcı ve eğiticisi ile birlikte İzmir li­
BD’ye giderseniz, Arizona eyaletinin baş­
manından ayrılmıştı.
kenti Phoenix’i Pasifik kıyısındaki Los
A Angeles kentine bağlayan kara yolunda, İşte Amerikan ordusunun, 8-10 yıl süren “Deve
Phoenix’e 200 kilometre uzaklıktaki Quartzsite Birlikleri” kurma deneyiminin çekirdeğini teşkil Tü r kiyşe,16.02.2003
kasabasının mezarlığında yer alan Hacı Ali Tür- eden bu ilk kafiledeki deve bakıcılarından biri Hacı
besi’ni mutlaka ziyaret edin. Ali isminde Şamlı bir Osmanlı’dır.
İşte türbenin ilginç öyküsü: Amerikan askerleri Hacı Ali’yi çok
Amerika kıtasında, 1776’da severler. Adını söylemeye dilleri dön­
İngiltere’den bağımsızlığını mez, onu Hi Jolly (Hay Coli) diye çağı­
ilân eden Amerika Birleşik rırlar. Hacı Ali’nin birlikte geldiği arka­
Devletleri diye yeni bir devlet daşları ya vatanlarına döner veya başka
doğmuştu. Başlangıçta 13 eya­ yerlere giderler. Ama o Arizona’da ka­
letten oluşan bu yeni devlet lır. Orduda keşif eri olarak çalışır, daha
hızlı bir genişleme sürecine sonra altın arayıcıhğma başlar. Tuscon-
girmişti. Texas’m 1836'da lu bir bayan olan Gertrude Sema ile ev­
Meksika’dan bağımsızlığını lenir. Ailece Müslümanlığı uygularlar.
1902’de 75 yaşında vefat eder ve
ilân etmesi ve ABD’ye katıl­
ması üzerine, güney komşusu Quartzsite mezarlığına gömülür. Arizo­
na Karayolları Kurumu 1938’de. Hacı
bu ülke ile arasında savaş çık­
mıştı. Bu savaşta harekât böl­ Ali’nin mezan üzerine 3 metre yüksek­
likte. piramit şeklinde taştan bir anıt
gelerini çorak ve kayalık alan­
lar oluşturduğu için Amerikan yaptırır. Piramitin üzerinde de bakırdan
bir deve sillueti vardır. Üzerindeki kita­
ordusu deve kullanmaya karar vermiş Os-
manh’dan deve talebinde bulunmuş ve develeri bede şunlar yazılıdır:
getirmek için donanmadan USS Suppl adlı gemi­ “1828’de Suriye’de doğan, 16 Aralık 1902’de
yi bölgeye göndermişti. Bu talep Sultan Abdül- Quartzsite’de vefat eden, bu ülkeye 1856’da gelmiş.
mecid Han tarafından da uygun görülmüş ve iki 30 yılı aşkın bir süre Amerikan devletine deve bakı­
çift iyi cins deve Yüzbaşı Porter tarafından teslim cısı, yükleme görevlisi ve keşif eri olarak sadakatle 1902 yılında 75 yaşında vefat eden Hacı Ali, Quartzsite mezarlığına gömülür. Arizona Karayolları Ku­
alınmıştı. Nihayet gemi. Osmanlı topraklarındaki hizmet etmiş Hi Jolly’nin son durağıdır.” rumu 1938'de, Hacı Ali'nin mezarı üzerine 3 metre yükseklikte piramit şeklinde taştan bir anıt yaptırır.
SHP Eski Genel Başkanı Prof. Dr. Erdal kazandığı zaman annesinin kendisini İstan­
İnönü İnönü, babası İsmet İnönü’nün kendisi için bul’a göndermek istemediğini anlatarak
Ankara’da fakülte kurduğunu açıkladı. “Babam o dönem cumhurbaşkanıydı. Benim Zaman,6.10-2005
oğlu için Boğaziçi Üniversitesi, fizik dünyasının İstanbul’a gitmemem için Ankara Üniver-
Nobel’i sayılan Wigner fizik madalyasına sitesi’ne Fen fakültesini kurdurdu. Böylece
fakülte layık görülen Erdal İnönü için bir kutlama önce fen sonra tıp fakültesi kuruldu.
programı düzenledi. Burada bir konuşma Ankara Üniversitesi’nin kuruluşu da
kurmuş yapan İnönü, gençliğinde üniversiteyi sayemde hızlandı” dedi.
27 Mayıs döneminde Cemal Gürsel’in
büstlerini satmasaydım aç kalırdım
Ayşegül Doğan İstanbul
J Türkiye’de üç kez yapılan askerî müdahale­
ler, özgürlükleri kısıtladığı kadar sanatsal et­
kinliklere de zarar verdi. Ünlü tiyatrocu Nejat Uy­
gur, 27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonra akşamlan
sokağa çıkma yasağı olduğu için aylarca perde
açamamış. 24 çalışanıyla birlikte maddi sıkıntı ya­
şayan Uygur, darbeyi gerçekleştiren Cemal Gür­

Sanatlar Akademisi’nde heykeltıraşlık bölümünü
bitiren Uygur, darbe sırasında Antakya’da turne­
deymiş. Personeliyle birlikte parasız kalınca Gür­
sel’in iki büstünü yaparak sokağa çıkmış. Ülkenin
en kudretli ismine ait büstlerin şahlık olduğunu
öğrenen esnaf, satın almak için birbiriyle yanşmış.
İyi sayılabilecek miktarda para da kazanan ünlü ti­
yatrocu, “O güne kadar peynir zeytin yerken o
günden sonra kuzu çevirmeye başladık.” diyor.
Nejat Uygur 77 yaşında bir tiyatro ustası. Ömrü­
nün büyük bölümü Anadolu’da geçmiş. Beş çocuğu­
nun dördü farklı şehirlerde doğmuş. 61 yıllık sa­
nat hayatında unutamadığı olaylan Zaman’a anlatan
Uygur’un bugünlerdeki favori oyunu, ‘Şeyini Şey Et­
tiğimin Şeyinin Şeyi’. Yıllar önce sahnelemesine rağ­
men, tekrar oynamaya karar vermiş. Devamı sayfa 6’da Nejat Uygur, 27 Mayıs dönemi için "Cefa çektik. Ama ileriki yıllar için bize doping oldu.” diyor.