Page 33 - Tarih ve Düşünce_64

dünyevî gerekçeleri vardı.Sebil Tarih
MART 2006

raştı. İçerde bölücü Ermeni ha­ çıkarlarının büyüklüğünü bilme­ lünü sarsmış çanın ölümü ve kar­
reketi ve vahim olan malî durum mekle eleştiriyordu. "Makedonya ve gaşası oldu.
da cabası. Ermenistan OsmanlI'dan koparılır- Loca'mız içinde elbette bilir­
Çarlık Rusyası'nın Doğu Ana­ sa, ABD'nin bu yörelerde ticareti siniz ki Ekim simgeseldir.
dolu'da Konsolos olarak görev­ muazzam artacaktır. Çünkü cahil a) Çünkü 1935 Ekim'inde
lendirdiği General Viladimir Ma- Türkler ticaret yapmasını da bilme­ Loca'mız, Tanınma Belgesi'ni ve
yewsky, asıl meselenin OsmanlI'yı zler" diye yazıyordu5. Makedonya Mas onluğu' nun Pat­
parçalamak olduğu bu dönemi riğinin şerefli adı Dimitrios Mar-
şöyle anlatır: "1894 senesinden "Makedonya'da üç loca" garitis'i aldı.
başlayarak Türkiye'de bir sürü can b) Çünkü 14 Ekim 1852'de Di­
sıkıcı olay meydana gelmeye baş­ İşte bu meselede, Yunanistan mitrios Margaritis Ahrida'da doğ­
ladı ki Avrupa yardımı olmasaydı Büyük Locası'nın yayın organı Pi- du.
yeryüzünde bu gibi hadise hiçbir sagor dergisinin Temmuz-Aralık Bu sebeplerden, Loca'mızın ni­
vakit meydana gelmezdi. Birinci 1990 tarihli 32-33 no'lu sayısında zamnamesinde de, her Ekim'de
hatta Ermeni meselesi ileri sürü­ 147-153. sayfalarda yayımlanan yıldönümünlerini Ak Yortu ile kut­
lüyor. Bu mesele Osmanlı Asyasin- "Makedonya Mücadelesinde Mason lamasını öngören bir emir vardır.
da on ili kana boyadı. Rusların ses Katkısı" başlıklı yazı, düşündü­ Gençler Dimitrios Margaritis
çıkarmadığını ve Ermenilerin de rücü bilgiler içeriyor. Hemen belir­ hakkında yeterli şey bilmediğin­
artık güçten ve kuvvetten düştüğü­ telim, Titos Theoktistos imzalı den, birtakım biyografik bilgilerden
nü gören Avrupa, Türkiye'nin başı­ yazıda, "Makedonya" diyerek yal­ bahsedeceğim.
nız bugünkü Makedonya devleti Konstantinos'un babasının, iki
na yeni bir Girit meselesi çıkardı.
değil, Batı Trakya dışındaki bütün kardeşiyle, Dirrahio'da önemli bir
Bunun da ilerisini düşünmeleri
Osmanlı Rumelisi kasdolunmak- genel ticaret mağazası vardı. İşlet­
sonucunda Türk-Yunan muharebe­
tadır. menin ihtiyaçlarından dolayı
si ortaya çıktı. Bunun arkasından
Theoktistos, yazısına "roman­ babası ailesiyle birlikte, o zaman
da Makedonya meselesi baş gös­
tik" bir giriş yaparak, Ekim ayının Avusturya işgali altındaki Teryes-
teriyor ki işte on senelik olayın
kendisine çağrıştırdığı olaylara tiye (Trieste kenti-U.Y) taşındı. O
müteselsilen neticesi!" 5
değiniyor (Belli ki makaleyi zaman Dimitris 7yaşındaydı.
Bu hadiselerden biri olan,
1990'nın Ekim ayında yazmış). Trieste'de mükemmel İtalyanca
Makedonya meselesi ve burada
Mason ve Hristiyan din adamı ve Almanca öğrendi. Yıllar sonra,
masonların rolü. Görüldüğü üzere
Dimitrios Margaritis'in hayatını Viyana Üniversitesi nden doktor
emperyalizmin hedefleriyle paralel
anlatarak başlıyor yazıya: yetişti.
olan Mason örgütlenmesinin de
"Ekim'in içindeyiz. Ve ben Köyüne nasıl yardımcı olabile­
öyle anlatıldığı gibi sadece
istemeden, aklım kendi çağrışım­ ceğini düşünerek Ahrida'ya dön­
"düşünce mabedi" kurmak, "Hiram
larını yapıyor. Geriye koşuyor, es­ dü. Orada nasıl ziyan edildiğini
efsanesine göre "mimarlar" örgüt­ kilere batıyor ve anılar bilince gördü ve Dirrahio'ya taşınmaya
lemek, bir "kardeşlik dünyası" kur­ çıkıveriyor. Ekim; nasıl edelim, tar­ karar verdi. Sonunda, orası da onu
mak falan değil4, son derece ihsellik yüklü. Kentimiz için, genel hoşnut etmedi ve 1880'ler
olarak yurdumuz için ve özellikle çevresinde Selanik'e geldi.
İlginçtir, bu dönemde Batılı Loca'mız için (...) Biliyoruz ki tabiî, Demiryolları
devletlerin yanısıra taa Amerika­ Eakat, Yunan ordusunun Şirketinin doktoru tayin edildi ve
'dan bir ses, mason olup olmadı­ 1897nin ayıbını temizlemek ve Egnatia caddesinde, kazancılar ya­
ğını bilmediğimiz Amerikalı Vla- Yunanistan'ı ikiye katlamak için kınında muayenehanesi vardı.
dimir A. Tsanoff, Makedonya'nın Meluna'dan harekete geçtiği 5 Muayenehanesi tapınaktı. Çünkü
OsmanlI'dan "koparılmasını" sa­ Ekim 1912'dir de. bilimadamı olarak olağanüs­
vunuyordu. Tsanoff, Boston Eve- Ancak daha önce, Pavlos Me­ tüydü, ayrıca sıkça da, eğer has­
ning gazetesinde 2 Eylül 1903 tar­ las'ın Statista'da düştüğü 1904'ün tanın viziteyi ödeyecek bir şey i
ihinde "Türkiye'deki Çıkarlarımız" 13 Ekim'idir. Ki, Makedonya için yoksa, bu doktor karşılık almamak­
başlığıyla yayımlanan yazısında, mücadelede Yunan karşı saldırısı­ la kalmayıp hastaya ilaçları ödeye­
Amerikan yönetimini Türkiye'deki nın başlangıcı, Yunan'lığın gön­ bilmesi için yardım da ederdi.

32 TARİH VE DÜŞÜNCE