Page 32 - Tarih ve Düşünce_64

Makedonya'da Sırpların da gözü Sebil Tarih
MART 2006

arih ve Düşünce'nin Eylül tırtıklayarak büyümekti. Batı'nın
T 2005 tarihli sayısında Ma­ çıkarları için ne gerekiyorsa onu "Filik! Cteriya gibi

masonluktan
sonların Mora İsyanı'na
uyguladılar. Örneğin, ünlü Venize-
doğrudan etkilerini anlattığımız izlediği politikaya uygun olarak
los,

esinlenmiş yeni bir
makalede, OsmanlI'nın parçalanma zaman zaman ilginç açıklamalar
dernek oluşturdular.
sürecinde oynadıkları rolü bir yaptı. 1913 yılı ilkbaharında Fran­
örnekle değerlendirmiştik. Yuna­ sız gazeteci Jean Leune'nin "Megali Ve onunla bu azlar
nistan'ın kurulmasıyla sonuçlanan İdea'nın gerçekleşmesi umudu" ile çokları etkiledi.
Mora îsyanı'm başlatan biraderleri­ ilgili sorusunu şöyle cevapladı: "Ha,
Nüfusun geri
ni, "minnetle anıyorlar"dı. evet, bana Megali İdea'dan, Ayasof-
kalanının da
Mason Locaları'nın Makedonya ya'dan, Bizans'tan söz ediyorsunuz!
meselesinde de, aynı yıkıcı rolü Bırakınız bu düşleri ozanlar görsün; yardımıyla
oynadıkları görülüyor. Masonların siyasette düş görmeye yer yoktur. Makedonya ve
bu konudaki görüşlerinden önce Siyasette her şeyden önce gerçeği, Yunanistan'ı
süreci hatırlayalım: yalnız gerçeği görmek gerekir." 1
destekleyip
Yunanistan kurulduktan sonra Venizelos, bu sözleri Balkan Sa­
Yunanlar, Balkanlar'daki hedefler­ vaşı sırasında Yunan-Bulgar anlaş­ kurtardılar"
ine ulaşmak için Makedonya'da mazlığına meydan vermemek ve Bul­
okullar açtılar. İlk Yunan okulu garları hoş tutmak için söyledi. Batı
1740'da Kozani'de açıldı. 1878'de Trakya'daki amacını gizledi, zira Batı
otuzüç okulda 18.541 öğrenci, Trakya, Bulgaristan'ın Ege'ye açılan
1907'de ise dokuzyüzseksendört kapısı konumundaydı. Aynı toprakta
okulda 59.640 öğrenci ders görüy­ iki ülkenin de menfaati olunca
ordu. Yunanistan, "Megali İdea" Yunanistan'ın şimdilik susması
düşü için Tesalya, Epir, Makedon­ gerekiyordu.
ya, Batı Trakya, Selanik ve Doğu 1900'lerde Makedonya'da Sırp­
Trakya'yı alıp İstanbul'a inmek istiy­ ların desteklediği çetelerin sayısı
ordu. 10 Nisan 1897'de, Tesalya- giderek artıyordu. Bunlar genellikle
’daki topraklarını genişletmeye Üsküp Vilâyeti'nde etkinlik gösteriy­
kalkıştı. Perişan olduğu ünlü Türk- orlardı. Emekli Sırp subayları Belg- Hristiyanları kendine bağlayan
Yunan savaşı bir ay sürdü. Türk rad'daki Makedonya Komitesi'ne devletin, Makedonya'ya ve Balkan
orduları 5 Mayıs 1897'de Atina üye oluyorlardı. Yarımadası'na hâkim olacağını dü­
önlerine kadar geldiler. Atina'nın Dönemin Balkan devletçikleri şünüyorlardı.2
işgal edilmesini, Avrupa devletle­ Bulgaristan, Sırbistan ve Yunanis­ Makedonya meselesinin ilk
rinin baskısıyla yapılan ateşkes ant­ tan, Makedonya'yı ilhak etmek için ortaya çıktığı dönem (1878) ve takip
laşması engelledi. dinî baskıların yanısıra silahlı sal­ eden yıllar Osmanlı yönetiminin
dırılar da yapıyorlardı. Bu üç bö­ büyük sorunlarla cebelleştiği
vardı. Batılı emperyalist devletlerin lücü hareket birbirleriyle mücadele buhran yıllarıdır. I. Meşrutiyet'in
oyuncağı olarak Yunan ve Bulgarlar ediyorlardı ancak bir numaralı ortak ardından Osmanlı-Rus Savaşı'na
da, aynı hedefe, Makedonya'ya göz hedefleri Müslüman Türklerdi. girilmişti. Yenilginin ardından Sul­
dikmişlerdi. Makedonya'da Müslüman Türk'e tan II. Abdülhamid Meclis'i kap­
dair ne varsa cami, okul, ev vb atarak yönetime tamamen kendisi
OsmanlI'yı parçalama yakılıp yıkıldı. Yani, canın yanında hakim oldu. Bundan sonra Tunus
ibadethaneyi de malı da hedef Meselesi, Girit Meselesi, Yunanis­
Makedonya için uzun yıllar süre­ aldılar. Makedonya'da büyük bir, tan Savaşı, Midilli Meselesi, Make­
cek bir "yarış" başladı. "Yarış"ın Türkleri yıldırma ve uzaklaştırma donya Meselesi, Yemen Meselesi,
amacı, OsmanlI'nın topraklarını hareketi başladı. Makedonya'daki Akabe ve Kuveyt Meseleleriyle uğ­

TARİH VE DÜŞÜNCE 31