Page 27 - Tarih ve Düşünce_64

KİTAPLIK I KIRKAMBAR bulunduğu gibi; dinî ve siyâsî bazı faâliyetlerde de Sebil Tarih uverpol İslam Cemiyeti Başkanı Abdullah Ouilliam, İstanbul'a
yazdığı mektubunda Nijerya'da yapılacak bir cami için yardım istiyordu...

Sultan Abdülhamid'den

m EVKUTELER TARİHİ I Nijerya'ya nişan...

IM
J
W
I!L
IM Sultan II. Abdülhamid, Lagos'ta ilk kez cami yaptıran Muhammed Shitta'ya bir
İKTİBAS nişan vermişti. Nişan günümüzde de aile ve Lagos Müslümanları tarafından
çok önemsenmektedir. Shitta'nın vefatından sonra her yıl; onun Osmanlı
KİTAP-KRİTİK I nişanı aldığı günün yıldönümünde merasim yapılmakta "Şeriki Muslumi"

ünvanı Shitta ailesinin en büyüğüne verilmektedir. Shitta Bey Camii, Lagos'ta
ilk cami olma özelliği yanında Batı Afrika'da Türklerin katkısıyla yaptırılan ilk
LİTERATÜR I cami olarak da dikkatleri çekmektedir...

BUL|MACA

iverpool İslâm Cemiyeti, İngiliz mühtedî eden Muhammed Shitta tarafindan bana gönderilen
L Abdullah Ouilliam tarafından 1887 yılında Arap ve İngiliz lisanı ile yazılı bir mektubu kapalı
kurulmuş, kısa sürede tüm İngiltere'de adını
olarak takdim ediyorum. Mektub sahibi yaptığı ha­
duyurmuş ve İslâmî yayma faâliyetine girişmişti.
yırlı işerden dolayı Zat-ı Şahane'hin (II. Abdül­
Sultan II.Abdülhamid, yaptırdığı bazı incelemeler­ hamid'in) takdir ve tasvibini kazandığına bir delil
den sonra Abdullah Ouilliam'ın samîmi olduğuna olarak, bir nişan ile taltifini arzu etmektedir. Lagos,
inandığından, Cemiyete bazı maddî yardımlarda Batı Afrika'daki bütün İngiliz sömürgeleri gibi süra­
tle gelişmektedir. Bu bögede İslâmiyet de aynı hızla
bundan yararlanmayı düşünmüştür. yayılmaktadır. Öyle ki buralarda elli sene içinde
1894'lerde "Hilâl" ve "İslâm Dünyası" adlı İslâmiyetle tanışmamış tek bir İngiliz sömürgesi
İngilizce iki dergi çıkaran ve Liverpool'da İslâmî bir kalmayacaktır. Afrika Müslümanları Halife'ye karşı
mektep açan Ouilliam, II. Abdülhamid'in teşvikiyle büyük bir hürmet beslemektedir. Bunların ileride
Afrika Müslümanları ile de ilgilenmeye başlamıştır. gerek Türkiye'ye, gerekse Türk ordusuna paraca da
İslâmic World Dergisi sahibi Abdullah Ouilliam, yardımları olabilir. Bu bakımdan Muhammed
imzasıyla, Sultan II. Abdülhamid'e Mart 1894 Shitta'nın arzusunun yerine getirilmesi çok müna-
başlarında gönderdiği bir mektupta Lagos'daki sib olur haşmetlü efendim.
faaliyetleri hakkında şu bilgiyi veriyordu: Oulliam’ın, bu mektubuna ilaveten, Muhammed
"Batı Afrika'da Lagos şehrinde bir cami inşa Shitta'nın kendine gönderdiği mektubu ve ken-

26 TARİH VE DÜŞÜNCE