Page 22 - Tarih ve Düşünce_64

TARİH VE DÜŞÜNCE 21 Sebil Tarih
MART 2006

AMERİKA'YA DA MÜDAHALE!

Batı'da özellikle 19. yy sonla­ manlI Sultanı olan Abdül-hamid'in Chicago'daki Türk köyü
rına doğru milletlerarası fuarlar bu tavrı yanında, düzenlenen fuar
büyük bir önem kazanmaktaydı. ve sergilenen tiyatro eserleri kar­ Osmanlı Devleti'nin ilk katıl­
Bu fuarlara katılan devletler, sa­ şısında da aynı hassasiyeti göster­ dığı milletlerarası fuar, 1851 Lond­
dece ürünlerini değil, "çağdaşlık mesi, OsmanlI'nın birçok iç ve dış ra Fuarı'dır. Bunu, 1855 Paris,
seviyelerini" de sergilemekteydi­ mesele ile boğuştuğu bir devirde 1863 İstanbul, 1867 Paris, 1873
ler. Dolayısıyla bu fuarlara katıl­ bu konularda çok olumlu neticeler Viyana, 1893 Chicago, 1900 Paris
mak, katılan devletler için ticarî alınmasında en önemli faktör ol­ fuarları takip etmiştir. Bunlar
potansiyellerini göstermek yanın­ muştur. Günümüzde sema mera­ içerisinde, Osmanlı Devleti'nin bir
da, "imaj" meselesiydi de. simlerini bir turizm girdisi gibi heyet oluşturarak katıldığı 1893
II. Abdülhamid'in de buna çok düşünenlere cevabı II. Abdülha- Chicago Fuarı'nın ayrı bir yeri
önem verdiği, fuarlara katılacak mid, "zikir ve diğer ibâdetlerin" vardır. Amerika'nın Christophe
ürün ve temsilcileri bizzat seçme­ hatta ibadethanelerin gösteri mal­ Colomb tarafından keşfinin 400.
sinden anlaşılmaktadır. Bununla zemesi gibi sunulmayacağını, bu­ yıldönümü sebebiyle düzenlenen
alakalı olarak, Yıldız Arşivi'ndeki nun bütün Müslümanlar'ı tahkir bu fuara, ABD hükümeti, Osman­
belgeler,26 bu sergilere temsilci edeceğini Batıhlar'a hatırlatarak lI'yı II. Abdülhamid'e özel bir heyet
olarak katılanların hatıraları ile de yıllar önce vermiştir. Bu meyanda göndererek davet etmişti. Ameri­
te'yid edilmektedir.27 II. Abdül­ II. Abdülhamid'in Amerika'nın Chi­ ka'nın Avrupa karşısında bilim ve
hamid'in müdahalelerinin daha cago, New York ve San Francisco endüstri alanlarındaki gücünü
çok "dini ve millî" konularda ol­ gibi şehirlerinde düzenlenen üç göstermeye yönelik olarak Michi-
ması, onun bu konulardaki has­ ayrı fuar ya da gösteride de bu gen gölü kıyısında genişçe bir a-
sasiyetini de ortaya koymaktadır. babtaki hassasiyetini nasıl ortaya landa düzenlenen bu muhteşem
İslâm dünyasının halifesi ve Os­ koyduğu enteresandır. fuara Osmanlı Devleti Hakkı Pa­

Kuyumcuyan'ın Chicago fuarında sergilediği som gümüşten Sultanahmet Çeşmesi maketine ilham veren sanat şaheserimiz.