Page 18 - Tarih ve Düşünce_64

Sebil Tarih
MART 2006

Dr. Yuluğ Tigin Kurat'ın da isabetle kampanya ve komplolarda Glads­
belirttiği gibi, Gladstone Osman­ tone hep başrolde gözükecektir.
lI'ya Eton Kolejinde okuduğu Hel- Hatta siyasi konumuna rağmen
lenistik kültür ve Yunan klasikle­ Ermeni ve Bulgarlar lehinde prop­
rinin gözüyle bakıyordu. Aslında aganda kitapçıkları yazacak, Os­
Gladstone, Ortadoğu medeniyetle­ manlIyı "katliamcılık ve barbarlık­
rini bilmek şöyle dursun, ayağını la" suçlayacaktı. Böyle bir Glads-
İtalya'dan öteye bile atmamıştı. tone'un Ermeni meselesine de el
Hele OsmanlI'nın içinde bulundu­ atması gayet tabii idi. Ve beklenen
ğu şartları bilmesi imkansızdı. Yu­ de oldu. Gladstone'un ilk dış politi­
nan isyanından beri AvrupalI ay­ ka icraatı, 4 Mayıs 1880'de; Berlin,
dınlar arasında yer edinen "Barbar Viyana, Petersburg ve Roma'daki
Müslüman, mağdur Hristiyan" yar­ İngiliz büyükelçiliklerine birer tali­
gısı, politikaya aktarılmış; Glads­ mat göndererek "Ermeni me­
tone da birçok İngiliz politikacı selesinde Avrupa'nın birlikte hare­
gibi bunun etkisinde kalmıştı.4 ket etmesi için" bulundukları ülke­
Gladstone Türk-İslâm düşmanı dü­ nin üst seviye yöneticileri ile temas
VVilliam Edvvard Gladstone
şünce yapısının yanında, Anglikan kurmalarını istemek olmuştu. 18
Kilisesi'nin de baskısı altında5 â- Mayıs 1880'de ise yakın dostu
deta Osmanlı düşmanı bir siyaset Goschen'i olağanüstü elçi olarak
izlemeye mecbur ve mahkum hâle İstanbul'a gönderdi. Görevi, Erme­
gelmişti. ni meselesinde Osmanlı ülkesine
Anglikan Kilisesinin baskısı, baskı yapmaktı. Goschen İstanbul­
kendi kindar kimliği ve Batı med­ 'a gelir gelmez, diplomatik kaide­
yasının da etkisi ile Başbakan olur lere uymayan ukelaca temaslarda
olmaz, Osmanlı aleyhtarı bütün bulundu. II. Abdülhamid durumun

İrlanda problemini
azgın boğa,
Gladstone'u da
onunla güreşen
matador olarak
tasvir eden bir
karikatür....

TARİH VE DÜŞÜNCE 17