Page 15 - Tarih ve Düşünce_64
P. 15
(Fransa'ya) bildirmiştim. Cevaben Sebil Tarih
MART 2006
Satıhların İslam'a hakaretleri,
"Müslümanların Halifesi"nin
acil müdahaleleriyle
akamete uğratılıyordu...
888 yılında, meşhur Fransız
1 yazar Vickonte Henri de Borni
er'in (1825-1901) kaleme aldığı
BATILI ve uydurmalarla dolu bir piyesin Fran
"Muhammed" adlı 1800 mısralık iftira
■■ w sa, İngiltere ve ABD'de oynatılması gir
KÜSTAHLIĞA işimleri karşısında, II. Abdülhamid'in
direktifleriyle Osmanlı devletinin karşı
hamlesi ve engelleme faaliyetleri der
OSMANLI hal başlamıştı.
Osmanlı Hariciye Nezareti'nde "Hz.
Muhammed Aleyhisselatü vesselam haz
TAVRI... retlerinin nâm-ı kudsiyelerine karşı ter
tip olunan oyuna daif başlığı ile bu
konudaki girişimlerin engellenmesine
ait yazışmalar dosyalanmıştır. Daha
önce "Roland'ın Kızı" piyesi ile İslâm
Ahmet Uçar* düşmanlığını ortaya koyan Bornier,
meşhurluğunu ve akademi üyesi ol
masını da kullanarak Fransa'da piye
sini oynatma izni almıştı. Bunun üze
"Mösyö Bornier'in yazdığı rine Paris sefirimiz Esad Paşa'nın teşeb
'Muhammed' adlı facianın daha önce büsleri, Fransa Hariciye ve Maarif Ne
zaretlerince geçiştirilmek istenmiş;
Paris Tiyatrosu'nda oynatılması
ısrar üzerine Fransa Maarif Nazırı ta
kararlaştırıldığı için bunun önlenmesi
rafından, "oyunda bazı değişiklikler
hususunda hazret-i padişahiden (2.
yapılarak" oynanması kararı alınmıştı.
Rbdülhamid'den) defaatle bunu
Ancak II. Abdülhamid bunu da kabul
engelleme teşebbüsünde bulunmam
etmeyerek, oyunun kesinlikle oynan
için uyarı aldığımı hükümetime
mamasını, oynanırsa bunun Türk-
Fransız ilişkilerinin sonu olacağını,
şimdi aldığım telgrafta, Meclis-i
İstanbul'daki Fransız Büyükelçisi Kont
Vükelâ'nın (hükümetin) bu sabahki E. Montebella'ya duyurmuş ve
toplantısında, bu hükümeti nezdinde girişimde bulun
facianın Fransa'nın bil masını istemişti. Bu istek üzerine
cümle tiyatrolarında yapılan girişimler sonuç vermiş ve
oynatılmasının yasak Fransa Hükümeti, Bornier'in menfur
lanmasına karar piyesini tüm Fransa sınırları içinde ya
verilmiştir. saklamıştı. Osmanlı yönetimi de bu hu
sustaki anlayışı nedeniyle Fransa Cum
hurbaşkanı Sadi Carnot'ya bir nişan
Henri de Bornier vermişti.
