Page 61 - Tarih ve Düşünce_64
P. 61

ormandan odun temin Sebil Tarih
             MART 2006






                                             Rus kışlaklarının Kuzey Kırgızistan'da ortaya
                                             çıkmasına sebep olan Rus koloni siyaseti...





                                              Kırgızistan'da



                                             Rus yayılmacılığı






                                             Nazgül isaeva*


               Bu yolla zengin Rus
                ağaları oluşturulup,
                  yersiz kalan halk
            onlara işçilik yapmaya
                mecbur bırakılmıştı.
              1897 yılında, "Devlet
            Ver ve Mülk Bakanlığı"                  usların Yedisu bölgesine ilk gir­  minin yumuşak olduğunu duyan Rus
                sorumluluk alanına  R               işleri 1831 yılında İrtiş'e gel­  çiftçileri de yoğun bir şekilde bu bölg­
                       kurulup onun
                                                                                 eye yerleştiler. Fakat Rus memurları
                                                    meleri ile başlamıştır. Yedi-
                                                    su'ya sadece kuzey doğudan değil, ay­
                                                                                onlara yer vermek istemediler. Bu sebe­
              dağlık, ormanlık böl­
                                             nı zamanda kuzey batıdan da girerek   ple bunlar, "kendi gelen muhacirler"
                geler sokuldu. Verli
                                             Sırderya'nın eteklerinde yerleşim yer­  diye kabul edildiler ve hiç kimseden
               ahali Rus memurları
                                             lerini kurmaya başladılar. Günümüz   izin almadan istedikleri yere yerleşm­
           tarafından tayin edilen           Kırgızistam'na Rus muhacirlerin yer­  eye başladılar. Bundan dolayı Türkis­
                   ormancıların izni         leşmesi ise 1841 yılından itibaren baş­  tan genel valisi G. A. Kolpakovsky,
              olmadan bir çalı bile          lamıştır. İlk önce Don Kazakları (Rus-   1868 yılında Yedisu'ya gelen göçmen­
               alma hakkına sahip            lar), 1866 yılından başlayarak da Rus­  lerin yerleşimini bir düzene sokma
             değildi. Rus hükümeti           ya'nın Voronej ve Sibirya valiliklerin­  emrini vermiştir. Bu düzene sokma
             bu kanunu şöyle izah            deki Ruslar gelmeye başladılar.    emri hiç müzakere edilmeden 1883 yılı­
            ediyordu: "Verli halkın                                             na kadar uygulanmış ve Rus muhacir­
                                               Yavaş yavaş                      lerin bu bölgede olağanüstü çoğal­
                ormana hayvanları
                                                                                malarına sebep olmuştur. 1868-1880
                  yayması ve kışın
                                               Başlangıçta Rus muhacirleri yerli   yıları arasında bölgeye 2075 Rus aile
                                             halkın arazilerini almaktan çekinseler   gelip yerleşmiştir.2 1891-1892 yılları
            etmesi ormanların yok
                                             de, sonraları yavaş yavaş tarım alan­  arasında ise Rus muhacir sayısı 1769
            olmasına sebep olur."
                                             larını ele geçirmeye çalıştılar. Bu ge­  aileye ulaşmıştır. On üç yıl içerisinde
             Verli ahaliye göre ise          lişme Kırgız idarecilerinin kızmasına   Rus muhacirlerin sayısı %85'e yük­
            Rus muhacirlerin ev ve           sebep oldu.1                       selmiştir. Çünkü Rus idaresi tarafından
             barkını sadece ağaç­              Rus muhacirlerin Yedisu'ya yayıl­  bunlara, 15 yıla kadar vergi muafiyeti,
            tan yapması ormanda­             ması, temel olarak üç etapta gerçekleş­  30 teşe3 yer ve 100 som para ver­
           ki ağaçları azaltan asıl          ti. Birinci etapta Kazak askerleri (Don   ilmiştir.
                      sebep olarak           Kazakları) geldiler. Bu sebeple onlara   Rus görevlileri Yedisu'da 36 nok­
                                            oldukça çok yer verildi.            tadan oluşan bir köy kurmayı plan­
                       görülüyordu.
                                               İkinci etapta, Yedisu bölgesinin ikli­  lamışlardı. 1883 yılında Yedisu vilayeti,




           60 TARİH VE DÜŞÜNCE
   56   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66