Page 64 - Tarih ve Düşünce_64
P. 64

10.  Verste: Eski bir Rus uzunluk birimi. 1 Verste 1067 metreSebil Tarih
                                                                                                      MART 2006



           olarak kullandıkları dağ ve   istan topraklarında 2.4 milyon     Yer daralmasından dolayı yedi ahali Rus memurianna sürekli arzda
                                                                        bulunuyordu. Bu süreçten yedi ahali için nasıl bir köy kurumu ortaya çıktığını
           ormanlar Rus memurlarının    teşe arazi olduğu hesaplanmak­            tablodan görmek mümkündür.
           dikkatini çekmiş ve buralar da   tadır, bunun 1.2. milyon teşesi,
                                                                        ^Köyler
                                                                                      KİŞİ   Verimli   Verimsiz   Yüzölçümü
           alınmaya başlanmıştı.        devletin koruması altına alındı   .kurumu  Aile  başına  yer  yer  (teşe)
              Bu yolla zengin Rus ağaları   bahanesiyle göçmenlerden alın­  San Koyen  133  378  378129  22545  40006.74
                                                                        Bakatay  24   66   660  8.80  668.8
           oluşturulup, yersiz kalan halk   mıştır. Pişpek bölgesindeki   karakol  27  67  670   13    683
                                                                        Asılbaş  276  779  7790  243.97  8034
           onlara işçilik yapmaya mecbur   Kırgız nahiyelerinde yerli halk­  Sasık-Bulak  151  382  3820  103.67  3923.67
           bırakılmıştı. 1897 yılında, "Dev­  tan alınan toprağın miktarını   Aral  45  107  1070  88  115806
                                                                        İt-Küçük
                                                                                 53
           let Yer ve Mülk Bakanlığı"                                   Cangaç   8    40   360   212  362.16
                                        tablo l’de verebiliriz...
           kurulup onun sorumluluk ala­                                 Ançalı   68   171  1710  102.32  1812.32
                                           Sonuç olarak şunu söylemek   Ak-Küçük  47  148  1480  190.61  1670.61
           nına dağlık, ormanlık bölgeler                               Saz      70   178  1718.77  8911  1870.61
                                        gerekir ki, Rus memurları tarım   Ayda-Ank  7  19  171  8.92  179 92
           sokuldu. Yerli ahali Rus me­                                 Vastoçnıy Cılamış  93  229  2290  117.12  24.12
                                        reformu bahanesiyle ilk olarak
           murları tarafından tayin edilen                              Şolta    59   184  1840  23.49  1813.49
                                        Kırgız topraklarının tam hesa­  kara-Cel  38  80   680  49.54  729.54
           ormancıların izni olmadan bir                                Cailma   6    16   128  0.87  128.87
                                        bını almışlardı. İkinci safhada,   Karasakal  59  177  1770  86.53  1856.53 19
           çalı bile alma hakkına sahip                                 Toplam  1164  5083.0  30002.06  1353.52  28972.72
                                        işe yaramayan topraklar daha
           değildi. Rus hükümeti bu ka­
                                        çok yerli ahaliye verilmişti.
           nunu şöyle izah ediyordu: "Yerli                             Doğu Sokuluk nahiyesindeki Kırgıziann yerieşme sürecini aşağıdaki tablodan görelim.
                                           Kendi topraklarından yavaş   1 Arazi                      Yüzölçümü I
           halkın ormana hayvanları yay­                                        Sahip   Kişi   Verimsiz   Verimli 'ı
                                        yavaş kovulan yerli ahali için bu       sayısı  başına  yer  yer
           ması ve kışın ormandan odun
           temin etmesi ormanların yok   durum elbette kolay olmamıştı.   21 nolu arazi  94  232  1137.00  4.9
                                                                        20 nolu arazi
           olmasına sebep olur."        Bu ve benzeri uygulamalar iki   Koko-Kışlak  6.77  192843  3.23
                                                                        9.12,17
              Yerli ahaliye göre ise Rus   halk arasındaki düşmanlığı   nolu araziler  160  454
                                                                        8 nolu arazi      18.93  1.24  1769
           muhacirlerin ev ve barkını sade­  körüklemişti. Neticede bu man­  19 nolu arazi
           ce ağaçtan yapması ormandaki   zara 1916 yılındaki büyük     Kumarskiy  100  304  1438 90  1601.90  312.86
                                                                                                1816
                                                                        7 nolu arazi
                                                                                           1816
           ağaçları azaltan asıl sebep ola­  hadiselerin ve göçün ortaya çık­  4,15 nolu
                                                                        araziler  53  138
           rak görülüyordu. Bütün Kırgız­  masına sebep olmuştur, ffl   4 nolu arazi   4   552   552  35.40
                                                                        7,16 nolu arazi   126  311
                                                                        Aleksandrvoskiy    1244  1244  44.84
                                                                        5,13 nolu araziler 109324  1296  1296  131.56
           ______________________ DİPNOTLAR _____________________       Muratalina
                                                                        14 nolu arazi  3.5  0.24  0.24
                                                                        Cumabay Kulukina  7  19  73.5  73.5  3.78
            *Yıısuf Balasagun Kırgız Milli Devlet Üniversitesi Tarih Bölümü Doktora   Mıtkubekov  7  7  0.08
                                                                                           1224
                                                                                                1224
           Öğrencisi                                                    8 nolu arazi  113  306  1472.00  1472.00  163.77
                                                                                      368
                                                                                                       70.17
                                                                                128
                                                                        3 nolu arazi
                                                                        6 nolu arazi  18  45  256 34  256.34  5.50
            1.  O russkih poseleniyah Materialı dilya ctatistiki Turkestanskogo kraya. Ejegodnik.  2 nolu arazi  3  92  41400  414.00  6.03
           Vıp. IV. Cpb., 1876. s. 105.                                 1 nolu arazi   184  425  1257.00  1275.00  76.17
                                                                        Novo-Goritskiy
            2.  Şkapskiy O.R. Pereselentsı i agramıy vapros v Semireçenskiy oblasti.//Vaprosı kolo­  arazisi  237  1188.08  1188.08  7.36
                                                                        Kiçlk-kasıl çal  10  89.29  60.59  28.7920
           nizatsii. Spb., 1907. ? 1 s. 20.
                                                                        Toplam  1095  3279.27  14221.07   12490.05  903.5
            3.  TSGA respubliki Kazakstan f. 19. Op. 1. d. I. 2.
            4.  Teşe-Bir arazi ölçü birimidir. (1.09 hektar kadar) Çevirenin notu.
                                                                                Batı Sokuluk nahiyesindeki yedi Kırgıziann arazileri
            5.  K. Palen Pereselençeskoye dela v Turkestane. Spb., 1900. C. 179.
                                                                       I Arazi
            6-  Jurnal soveşçaniya o paryadke kolonizatsii Semireçenkoy oblasti. Spb., 1908. c. 1-4.  Aile  Kişi  Verimli  Verimsiz
                                                                               başına  başına  yer  yer  Hepsi
            7.  TSGA respubliki Kazakstan f. 19. Op. 1. d.2.1.6.
            8.  TSGA respubliki Kazakstan f. 19. Op. 1. d. 2.1.2.       20 nolu arazi  99  283  1928.42  83.54  2011.97
            9.  Jurnal soveşçaniya o paryadke kolonizatsii Semireçenkoy oblasti. Spb., 1908. c. 9.  21 nolu arazi  94  232  1137  440.16  1577.16
                                                                        18 nolu arazi  5  17.69  1.24  18.93
                                                                        19 nolu arazi  100  304  1438  63.21  1501.21
            11.  Zabirov K. Pereseleniye i kolonizatsiya Sevemoy Kirgizii // Uçeniye zapiski   14 nolu arazi  8  18  63  0.24  63.24
           istoriçeskogo fakulteta. Vıp. Frunze. 1958.                  10 nolu arazi  7  19  73.5  3.73  77.28
                                                                        11 nolu arazi  2   7    0.8    7.8
            12-  Çirkin G.F. Zemleııstroystva kirgiz v sizyazi s kolonizatsiyey stepi.// Vaprosı kolo­
                                                                        9 nolu arazi  160  454  1373.47  177.35  1550.82
           nizatsii. Spb. 1904 2 3. s. 44.                              15 nolu arazi  53  138  145.87  15.29  161.15
            13.  Palajeniye pereselençeskogo dela v Semireçye.-Cpb., 1909 s. 36-37.  7 nolu arazi  973.30  32.82  1006.12
                                                                        Kiçi-Kızılçak     60.50  28.29  89 29
            14.  TSGA respubliki Kazakstan f. 51. Op. 1 d. 8 1.95-96.   Koy otsuu        636.30  3170.70  38.0721
            15-  TSGA respubliki Kazakstan f. 19. Op. 1 d. 2 1.2.       Toplam  521  1455  7854.05  4017.37  8103.04
            16  Vaprosı kolonizatsiya. Spb., 1916 ? 19. s. 102-103.
            17.  Rumyantsev PP. Usloviya kolonizatsiya Semireçya.Z/Vaprosı kolonizatsii. 1911. ?  Yukandaki Sokuluk ilçesinin toprak paylaşımından sonra kalan fazla yedere
                                                                           aşağıdaki tabloda gösterilen muhacirier için arazi tahsis edilmiştir.
           9. s. 213-214.
            18.  TSGA Kırgızskoy respubliki f. 51. Op. 1. d. 49 1.25-25.  ■ Muhacirler arazisinin adı  Yüzölçümü  Verimli yer  Verimsiz yer
                                                                        Töş-Bulak     1631.10  1617.23  13.87
            19.  TSGA Kırgızskoy respubliki f. 130. Op.  1. d. 186.1.30-31.
                                                                        Nijniy Aksu (Aşağı Aksu)  2198.25  2180.52  17.73
            20.  TSGA Kırgızskoy respubliki f. 130.  Op. 1. d. 186.1. 10-40.  Novo-trotskiy  333.50  177.11  154.39
            21.  TSGA Kırgızskoy respubliki f. 130. Op.  1. d. 186.1. 2-4.  Şargo      617.94  617.19  0.75
                                                                        Toplam         47.80  4592.05  186.74
                                                                                            TARİH VE DÜŞÜNCE 63
   59   60   61   62   63   64   65   66   67   68   69