Page 62 - Tarih ve Düşünce_64

ler vakfını" oluşturmuşlardı.5 Çünkü Rusya Sebil Tarih
MART 2006

YAĞMA

Talaa genel valisinin kontrolü altına girince 1885
yılında yeni sistem faaliyete geçirilmişti. Bu sis­ 1866 yılında Tokmak bölgesinde 40 ailelik Rus çiftçi­
teme göre muhacirlere verilecek 30 teşe yer 10 lerinden oluşan bir köy oluştu. 1867 yılında da
teşeye indirilmiştir.4 Lebedinovka köyü kuruldu. Türkistan ve Batı Sibirya
1889 yılında Yedisu'ya gelen Rus çiftçilerini ve genel valiliği kendi aralarında anlaşma yapıp altı yer­
şehirlilerini devlete ait topraklara yerleştirme leşim yeri kurmayı planladılar. Bu sınır çizgisi Narın'dan
kanunu tamamen kabul edildi. Fakat bu kanun başladı. İşte bu planın gerçekleşmesiyle 1870 yılından
Rus muhacirlerin sorununu çözemediği için, başlayarak Talaş, Çüy, Işık Göl'de Kazak-Rus kışlakları
bölgedeki Rus memurları, Rus içişleri bakanlığın­ ortaya çıkmış oldu. Yedisudaki yerli halkın sahip
dan, geçici olarak bu kanunun yürürlüğünün olduğu 570.000 teşe topraktan Kazak askerlerine
durdurulmasını rica etmişledi. 1895 yılında 170.000, Rus çiftçilerine 190.746 teşe yer alınmıştı.7
Omskiy'de, bu mesele ilk önce yerli ahaliyi, daha 1892 yılında ise Pişpek bölgesine bağlı 6 nahiyeden
sonra da Rus muhacirleri yerleştirmek şeklinde 81.758 teşe yer bölünerek Georgiyevka köyü kuruldu.8
bir bahaneyle halledilmeye çalışılmıştır. Aslında 1902 yılında da Petrovka ve Novo-Nikolevka köyleri
Rus memurları böyle bir bahaneyle yerli ahalinin oluşmuştu. 1907 yılında 50.000 Rus muhaciri çifçi, kendi­
işe yarayan topraklarını hesaplayarak, "muhacir­ lerine yer verilmesini bekledi. Yer yetersizliğinden 'Yer
planlama" bölümü oluşturularak, Çüy kanalını kurmak
imparatorluğu bu toprakları, Rus çiftçilerini için 9000 teşe yer ayrılmış, Giyorgiyevka kanalı
alelacele yerleştirerek işgal etmek amacını güdü­ yapılarak 4000 teşe yer Rus muhacirlere verilmişti.9
yordu.6 1905 yılından itibaren Rus muhacirleri Bütün Yedisu'daki 353.00 verst10 yerin 56.000 m2
hiç görülmemiş bir heyecanla bölgeye geldik­ versi en verimli yerlerdi. Böyle bir toprağı yerli halka
lerinden onları bu amaçlarından Rus memurla­ denk bir biçimde paylaştırmayan Rus memurları bu
rının karşı çıkmaları bile durduramamıştır. arazilerde İspanyol koyunları yetiştirmeyi plan­
Türkistan genel valisi EK. Fon Kaufman, ba­ lamışlardı. Fakat idarede bulunanların, böyle bir pay­
şında general Gomzin'in bulunduğu bir özel ko­ laşımın yerli halkın tepkisine sebep olacağı yönündeki
misyon oluşturmuştu. Bu komisyonun asıl mak­ şüphelerini dile getirmeleriyle geçici olarak bu fikir
sadı Rus imparatorluğun isteklerini gözetmekti. ertelenmişti.11
Gomzin'in oluşturduğu tarım projesi Rus memur-

TARİH VE DÜŞÜNCE 61